Burian Tower

Wieża Buriana znajduje się przy ulicy Horný Val, tuż obok wieży kościoła parafialnego. Jej losy związane są z imieniem właściciela zamku Strečno w latach 1526-1529, Buriana Svetlovský'ego z Vlčnova, który w tym czasie był również dziedzicznym bogaczem Żyliny. Od 1529 r. właścicielami zamku Strečno stali się bracia Kostkowie - Peter i Mikuláš. Burian Svetlovský zaczął procesować się o swoją własność. Budowa wieży Buriana datowana jest zatem na okres około trzech lat. Nie można jednak wykluczyć, że dokończyli ją dopiero bracia Podmaniccy - Jan i Rafał, którzy w latach 1540 i 1548 dwukrotnie zajmowali kościół parafialny i przebudowywali go na twierdzę. Obok wieży znaleziono mur o długości ponad 18 metrów, który prowadził do schodów parafialnych i miał 80 centymetrów grubości i tylko 70 centymetrów głębokości. Kształt i kierunek muru były nieregularne, jakby zbudowano go w pośpiechu. Świadczy o tym również odkrycie dużej kamiennej kuli w pobliżu zewnętrznej ściany filaru oporowego starszego kościoła, odkrytej w latach 2000-2001 na południe od sanktuarium gotyckiego kościoła Świętej Trójcy. Wieża Buriana służyła jako dzwonnica i była również punktem obserwacyjnym, jako ochrona przed pożarami i przybyciem wrogów. Jej los jest związany z losem kościoła, dlatego kilka pożarów kościoła dotknęło również samą wieżę. W szczególności dachy wież były często zmieniane. W latach 1762-1848 miały one barokowy kształt cebuli. W latach 1869-1886 miały prosty kształt iglicy, podobnie jak wieża zamku Budatín. Po ostatnim pożarze nadano im tak zwaną formę hełmu. Pierwotnie nazywano ją Nową Wieżą, a od końca XIX wieku Wieżą Buriana, prawdopodobnie od wielkiego, ważącego 2336 kilogramów dzwonu. W 1917 roku został on przetopiony i wykorzystany do celów wojskowych, wraz z dwoma innymi dzwonami. W 1923 roku zastąpiono je sześcioma nowymi dzwonami. Podczas ostatniej przebudowy w 1941 r. wieża zyskała taras widokowy. Oryginalne dzwony na wieży Buriana zostały zastąpione trzema dzwonami w 1852 roku w wyniku pożaru w 1848 roku. Największy "Burian" ważył 2336 kilogramów i znajdowały się na nim dwa obrazy - Święty Krzyż i Święty Jerzy. Dzwon został podarowany miastu przez Juraja Tvrdego i jego siostrę Alžbetę. Środkowy dzwon "Median" o wadze 655 kilogramów miał wizerunek św. Szczepana i napis "Boże, uchroń tubylców od zarazy, głodu, wojny i ognia! Twardy Jerzy 1852". Trzeci najmniejszy dzwon z wizerunkiem Najświętszej Maryi Panny został podarowany przez Juraja Kemkę i jego żonę Marię, urodzoną w Tvrdý w 1852 roku, ważył tylko 25 kilogramów i był używany do dzwonienia na pogrzebach, dlatego został nazwany "Umieračik" lub "Kemkovec" od nazwiska ofiarodawcy. Wszystkie dzwony zostały zabrane przez wojsko, a następnie wykorzystane do produkcji broni i amunicji. Dzwony, wykonane z tak zwanego brązu dzwonowego, składały się z około 78 procent miedzi i 22 procent cyny, a zatem nadawały się również jako materiał do celów wojskowych. Dlatego po wojnie, już w 1921 roku, wierni Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczęli zbiórkę na nowe dzwony do wieży. Sama zbiórka została zatwierdzona pierwszego listopada 1922 roku i trwała przez całe trzy lata. W sumie dzwony kosztowały 350 000 koron czeskich. Zostały one wykonane przez firmę Richarda Herolda z Chomutova w Czechach. Firma odlała 6 dzwonów. Dzwony przywieziono do Żyliny na stację kolejową piętnastego sierpnia 1923 r. Na ich przybycie czekał już spory tłum ludzi. Przewieziono je na wozach ciągniętych przez czterokonny zaprzęg wołów. W drodze ze stacji było kilka udekorowanych bram ceremonialnych, pierwsza znajdowała się na dzisiejszym Placu Hlinki, kolejna między klasztorem Franciszkanów a Bankiem Słowackim. Następnie dzwony zostały przeniesione przez ulicę Sládkovičov, gdzie znajdowała się kolejna dzwonnica, na plac, na którym stała trybuna. Tutaj dzwony zostały pobłogosławione przez biskupa Nitry Karola Kmet'ek i proboszcza parafii Ružomberok Andreja Hlinka. Następnie procesja przeszła przez ulicę Štúrova z uroczystą bramą do Horný val, gdzie ostatnia uroczysta brama znajdowała się w domu Makovickiego, a na koniec udała się bezpośrednio do wieży Buriana, gdzie dzwony były wyciągane jeden po drugim i instalowane na wcześniej przygotowanych miejscach i belkach. Podczas całej instalacji odprawiana była msza święta.